Annuleren
Hoeveel stopcontacten mag je op één groep aansluiten? Een vast maximum is er niet. Je hoort bijvoorbeeld regelmatig dat er maximaal acht stopcontacten op een groep mogen, maar dat is geen vaste regel uit de NEN 1010. Veel belangrijker is hoeveel stroom de apparaten gebruiken die op de groep zijn aangesloten.
Een normale eindgroep in een Nederlandse woning is meestal beveiligd met een installatieautomaat van 16 ampère. Bij 230 volt komt dat neer op een maximaal vermogen van ongeveer 3.680 watt. Dat vermogen wordt verdeeld over alle apparaten en eventuele verlichting die op dezelfde groep zijn aangesloten.
Nee, er is geen algemeen maximum van bijvoorbeeld 8, 10 of 12 stopcontacten per groep. Het aantal wandcontactdozen zegt namelijk weinig over de werkelijke belasting.
Tien stopcontacten waarop alleen een televisie, een paar lampen en telefoonladers zijn aangesloten kunnen samen weinig vermogen gebruiken. Twee stopcontacten met een elektrische kachel en een waterkoker kunnen een groep juist al zwaar belasten.
Bij het ontwerpen van een elektrische installatie kijk je daarom vooral naar het verwachte gebruik van de ruimte. In een slaapkamer is de belasting doorgaans veel lager dan in een keuken of bijkeuken.
De meeste gewone groepen in huis zijn beveiligd met 16 ampère. Het beschikbare vermogen kun je berekenen door de spanning met de stroomsterkte te vermenigvuldigen:
230 volt × 16 ampère = 3.680 watt
Op een normale 16A-groep kan dus in theorie ongeveer 3.680 watt tegelijkertijd worden gebruikt. Hierbij moet je kijken naar het totaal van alle apparaten die op dat moment op dezelfde groep in gebruik zijn.
| Apparaat | Indicatief vermogen |
|---|---|
| Televisie | 100 - 200 watt |
| Computer | 200 - 500 watt |
| Stofzuiger | 600 - 900 watt |
| Koffiezetapparaat | 1.000 - 1.500 watt |
| Airfryer | 1.500 - 2.000 watt |
| Elektrische kachel | 1.500 - 2.500 watt |
| Waterkoker | 2.000 - 2.400 watt |
De exacte vermogens verschillen per apparaat. Kijk daarom altijd op het typeplaatje of in de handleiding wanneer je wilt weten hoeveel vermogen een apparaat daadwerkelijk vraagt.
Acht stopcontacten per groep wordt regelmatig als praktische vuistregel genoemd. Het is echter geen algemene regel die bepaalt dat een negende stopcontact niet is toegestaan.
De vuistregel kan wel helpen bij het logisch verdelen van een woning. Wanneer tientallen stopcontacten op dezelfde eindgroep zitten, kunnen er gemakkelijk meerdere apparaten tegelijkertijd worden gebruikt. Daarnaast valt bij een storing of uitgeschakelde groep meteen een groot gedeelte van de woning zonder stroom.
Bij een nieuwe installatie is een goede verdeling daarom vaak belangrijker dan het simpelweg tellen van stopcontacten.
In een woonkamer of slaapkamer kunnen relatief veel stopcontacten op dezelfde groep worden aangesloten. De apparaten in deze ruimtes hebben meestal geen extreem hoog vermogen.
Denk in een woonkamer aan een televisie, router, verlichting, laptop en telefoonladers. Zelfs wanneer hiervoor meerdere wandcontactdozen worden geplaatst, blijft het totale vermogen vaak ruim onder de grens van een 16A-groep.
Het is juist verstandig om voldoende vaste stopcontacten te plaatsen. Daarmee voorkom je dat later overal stekkerdozen en verlengsnoeren nodig zijn.
In een keuken ligt dat anders. Hier worden verschillende apparaten met een hoog vermogen gebruikt en worden apparaten bovendien regelmatig tegelijkertijd aangezet.
Een waterkoker van 2.200 watt en een airfryer van 1.800 watt vragen samen bijvoorbeeld ongeveer 4.000 watt. Daarmee zit je al boven het theoretische vermogen van 3.680 watt van een 16A-groep.
Daarom worden stopcontacten in een keuken vaak over meerdere eindgroepen verdeeld. Voor grote verbruikers kan bovendien een eigen groep nodig of verstandig zijn.
Apparaten die veel vermogen vragen, wil je niet zonder meer combineren met allerlei andere zware verbruikers op dezelfde groep. In woningen zie je daarom regelmatig afzonderlijke eindgroepen voor bijvoorbeeld:
Of een afzonderlijke eindgroep nodig is, hangt onder andere af van het aansluitvermogen, de manier van aansluiten en de rest van de installatie. Kijk daarom niet uitsluitend naar een vaste vermogensgrens.
Voor de belasting van de groep maakt het niet uit of je een enkel of dubbel stopcontact gebruikt. De aangesloten apparatuur bepaalt hoeveel stroom er daadwerkelijk door de groep loopt.
Twee telefoonladers op een dubbel stopcontact vormen nauwelijks een belasting. Sluit je op hetzelfde dubbele stopcontact bijvoorbeeld een waterkoker en elektrische kachel aan, dan kan de belasting juist zeer hoog worden.
Wanneer gedurende langere tijd meer stroom wordt gevraagd dan waarvoor een eindgroep is ontworpen, schakelt de beveiliging uiteindelijk uit. Een installatieautomaat beschermt de achterliggende elektrische installatie onder andere tegen overbelasting en kortsluiting.
Valt een groep regelmatig uit wanneer bepaalde apparaten tegelijkertijd worden aangezet? Dan is het verstandig om eerst te bepalen welke apparaten op die groep zijn aangesloten en hoeveel vermogen deze gebruiken.
Plaats niet zomaar een zwaardere automaat. De beveiliging moet passen bij onder andere de toegepaste bedrading, leidinglengte, aanlegwijze en overige onderdelen van de installatie.
Bij een nieuwe woning of verbouwing is het verstandig om vooraf te bedenken waar zware apparaten worden gebruikt. Een extra eindgroep aanleggen tijdens een verbouwing is vaak eenvoudiger dan achteraf ontdekken dat een bestaande groep structureel te zwaar wordt belast.
Ook hoeft niet iedere ruimte per se een eigen groep te krijgen. Een slaapkamer en overloop met alleen lichte gebruikers kunnen bijvoorbeeld prima samen op een eindgroep zitten. Voor een keuken, garage, werkplaats of bijkeuken kan een ruimere verdeling juist verstandig zijn.
De beveiliging tegen elektrische schokken is een belangrijk onderdeel van de installatie. In moderne woninginstallaties worden eindgroepen met wandcontactdozen in de regel aanvullend beveiligd met een aardlekbeveiliging. Dit kan met een losse aardlekschakelaar in combinatie met installatieautomaten, of met een aardlekautomaat waarbij beide functies zijn gecombineerd.
Een extra groep kan interessant zijn wanneer een bestaande groep regelmatig zwaar wordt belast of wanneer er nieuwe apparatuur met een hoog vermogen bijkomt.
Denk bijvoorbeeld aan het verbouwen van een keuken, het plaatsen van een elektrische boiler of het ombouwen van een garage tot werkplaats. Afhankelijk van de bestaande installatie kan de groepenkast worden uitgebreid met een extra eindgroep.
Controleer daarbij altijd of er voldoende ruimte in de groepenkast aanwezig is en of de bestaande installatie geschikt is voor de uitbreiding.
Er is dus geen vast maximum aantal stopcontacten dat op één 16A-groep mag worden aangesloten. Een aantal zoals acht stopcontacten kan als praktische richtlijn worden gebruikt bij het indelen van een woning, maar is geen algemene maximumregel.
Kijk vooral naar het vermogen van de aangesloten apparaten en naar welke apparaten tegelijkertijd worden gebruikt. Een gewone 16A-groep bij 230 volt heeft een theoretisch maximaal vermogen van ongeveer 3.680 watt.
In woon- en slaapkamers kunnen daardoor zonder problemen meerdere wandcontactdozen aanwezig zijn. In een keuken, bijkeuken of werkplaats vraagt de verdeling meer aandacht, omdat hier vaker apparaten met een hoog vermogen worden gebruikt. Bij twijfel over de juiste verdeling of uitbreiding van de installatie is het verstandig een vakbekwaam installateur naar de situatie te laten kijken.